| |
Aktualności
NOWINKI
[3 lipca 2010]
Czy stryj superiora był gostyńskim Beethovenem?
 Muzyka Alfonsa Szczerbińskiego, nieznanego
dotychczas pianisty i kompozytora urodzonego w Gostyniu, którego
bratankiem był Stanisław Szczerbiński, sprawujący w latach 40-tych i
50-tych ubiegłego stulecia funkcję superiora na Świętej Górze, zabrzmi
jesienią w barokowych murach bazyliki podczas finałowego koncertu V
Festiwalu Muzyki Oratoryjnej „Musica Sacromontana”.
-- Jubileuszowy, piąty Festiwal będzie wyjątkowy – zapowiada Wojciech
Czemplik, dyrektor artystyczny Festiwalu, zapraszając już teraz
mieszkańców ziemi gostyńskiej na koncerty. – Zgodnie z założeniami,
będziemy przede wszystkim promować muzykę gostyńskich kompozytorów i
zbiory zgromadzone w archiwach świętogórskiej bazyliki. Usłyszymy także
arcydzieła muzyki poważnej w wykonaniu wspaniałych, wybitnych artystów,
które na co dzień rozbrzmiewają w wielkich, prestiżowych salach
koncertowych.
Podczas pierwszego festiwalowego koncertu, zaplanowanego na sobotę 25
września, usłyszymy „Concerto Grosso” Sebastiana Krajewskiego, „Koncert
d-moll BWV 1060” Jana Sebastiana Bacha oraz „Serenadę na orkiestrę
smyczkową G–dur” (znaną jako „Eine kleine Nachtmusik – KV 525”)
Wolfganga Amadeusza Mozarta – w wykonaniu Orkiestry Polskiego Radia
„Amadeus” pod dyrekcją Agnieszki Duczmal. To właśnie ci poznańscy
artyści zainaugurowali pierwszy Festiwal przed czterema laty.
W niedzielę 26 września będzie miał miejsce koncert z okazji 250.
rocznicy urodzin Macieja Gembalskiego. Żył on w latach 1760-1806.
Pochodzi z rodu znakomitych gostyńskich i boreckich muzyków.
-- Gembalscy byli organistami w gostyńskiej farze i na Świętej Górze, a
Maciej, chyba najwybitniejszy z nich, również kompozytorem. Przez dwa
pokolenia tradycje rodzinne przekazywane były z ojca na syna. Niestety,
Maciej Gembalski albo nie pozostawił swoich utworów w świętogórskiej
bibliotece, albo też zaginęły. Ocalały natomiast w Archiwum
Archidiecezjalnym w Poznaniu i to z nich będziemy korzystać – mówi W. Czemplik.
Usłyszymy „Salve Regina” M. Gembalskiego, „Salve Regina in C” Józefa
Zeidlera (ze zbiorów jasnogórskich), „Salve Regina” Maksymiliana
Koperskiego (ze zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej) oraz „Ave Regina
Caelorum” Floriana Leopolda Gassmanna (ze zbiorów świętogórskich).
-- Niezwykłość tego koncertu polega również na tym, że wykonawcą tych
utworów będzie profesor Julian Gembalski z Akademii Muzycznej im. Karola
Szymanowskiego w Katowicach, kustosz Muzeum Organów Śląskich, wybitny
organista, kompozytor i pedagog. Prawdopodobnie ma on swoje korzenie w
Wielkopolsce, więc może nie jest to tylko przypadkowa zbieżność nazwisk.
Niedzielny koncert wzbogaci inspirowany muzyką Zeidlera, Jędrowskiego i
Gembalskiego utwór, będący kompozycją profesora Juliana Gembalskiego
napisaną specjalnie na tę okazję – dodaje W. Czemplik.
Zespół Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia” wespół z Orkiestrą
Barokową „Accademia dell’Arcadia” zaprezentują gostyńskiej publiczności
w sobotę 2 października „Litanię F–dur” J. Zeidlera (ze zbiorów
świętogórskich) oraz „Oratorium Mesjasz HWV 56” Georga Friedricha Händla.
-- Zawsze jeden z koncertów poświęcony jest Józefowi Zeidlerowi, którego
szczególnie hołubimy i mamy świadomość, że przydomek „polski Mozart” nie
jest przypadkowy. Warto bowiem zauważyć, że wszystkie festiwalowe płyty
są co roku nominowane do nagrody Fryderyk, a jedna została nagrodzona
tym zaszczytnym tytułem i statuetką. Jest to niewątpliwie zasługa
Zeidlera, którego utwory znajdują się na wszystkich krążkach – uważa W. Czemplik. –
Warto przyjść na trzeci festiwalowy koncert również z uwagi
na fakt, iż wykonane zostanie słynne oratorium Georga Friedricha Händla
„Mesjasz”. W Gostyniu taka okazja pewnie szybko się nie powtórzy. Trzeba
będzie jechać do Poznania, Wrocławia, czy też Berlina, by usłyszeć to
arcydzieło na żywo.
„Szlakami Fryderyka Chopina po Wielkopolsce – związki kompozytora z
powiatem gostyńskim” – takie hasło przyświecać będzie finałowemu
koncertowi z okazji Roku Chopinowskiego, który będzie miał miejsce w
niedzielę 3 października.
-- To będzie koncert szczególny, inny niż do tej pory. Jesteśmy
przyzwyczajeni do prezentowania w ramach festiwalu dzieł oratoryjnych.
Tym razem, w związku z obchodami Roku Chopinowskiego, wysłuchamy utworów
Fryderyka Chopina. Specjalnie na tę okazję zostanie sprowadzony
koncertowy fortepian marki Steinway. Zagra na nim jeden z największych
interpretatorów muzyki Chopina – Janusz Olejniczak – kontynuuje W. Czemplik.
W kościelnych murach zabrzmi arcydzieło F. Chopina „Koncert fortepianowy
F–moll, op. 21” w wykonaniu J. Olejniczaka. Jest on wykonawcą ścieżki
dźwiękowej do filmów „Pianista” w reżyserii Romana Polańskiego i
„Chopin. Pragnienie miłości” Jerzego Antczaka. Ma na swoim koncie cztery
Fryderyki. Jako pedagog prowadził klasę fortepianu w krakowskiej
Akademii Muzycznej oraz kursy mistrzowskie w Polsce, Kanadzie, Japonii.
Zamiast orkiestry symfonicznej pianiście towarzyszyć będzie Royal String
Quartet, który zyskał reputację jednego z najbardziej interesujących i
dynamicznie rozwijających się kwartetów smyczkowych młodego pokolenia na
świecie.
-- Kameralne koncerty z udziałem kwartetu smyczkowego, a nie dużej
orkiestry, do której jesteśmy dziś przyzwyczajeni, były bardzo popularne
w czasach Fryderyka Chopina. Nie wszędzie były bowiem sale koncertowe.
Wirtuoz zapraszany był do dworków, pałaców i wtedy koncerty fortepianowe
były wykonywane w kameralnej formie – mówi W. Czemplik.
W interpretacji utalentowanej 18-latki Aleksandry Świgut – zdobywczyni
wielu nagród, która uczy się pod kierunkiem prof. Piotra Palecznego w
Warszawie – usłyszymy trzy „Mazurki op. 50” F. Chopina. Utwory te będą
dedykowane Leonowi Śmitkowskiemu z podboreckiego Siedmiodrogowa.
Przyjaźnił się on i spotykał podczas emigracji w Paryżu z F. Chopinem.
Na wiosnę 1842 roku planowali pobyt w dworku na ziemi gostyńskiej.
Niestety, choroba F. Chopina pokrzyżowała plany.
Festiwalowa publiczność będzie miała także okazję usłyszeć po raz
pierwszy pełen wirtuozowskiego polotu „Polonez op. 13” Alfonsa
Szczerbińskiego. Ten nieznany dotąd pianista i kompozytor urodził się w
Gostyniu w 1858 roku. Studia kompozytorskie ukończył w Królewskiej
Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie. Wróżono mu przyszłość drugiego
Beethovena. Niestety, zmarł w wyniku zaczadzenia mając zaledwie 37 lat.
Pozostawił po sobie około 70 kompozycji.
-- Alfons Szczerbiński byłby z pewnością całkowicie zapomniany, gdyby
nie fakt, że jego bratanica Maria i bratanek Stanisław byli mocno
związani z Gostyniem. Mianowicie Stanisław Szczerbiński pełnił w latach
1945-1948 i 1955-1958 funkcję superiora na Świętej Górze. Natomiast jego
siostra Maria – pianistka, całkowicie oddana talentowi swojego stryja,
gromadziła po nim pamiątki: dokumenty, nuty, własnoręcznie pisane
wspomnienia. Dzięki jej pasji pozostał ślad na Świętej Górze –
relacjonuje W. Czemplik. – Muzyka, którą usłyszymy 3 października, była
po raz ostatni wykonywana w roku 1920. Wówczas Maria Szczerbińska, dla
upamiętnienia swojego stryja, grała na żywo jego utwory w radiu
poznańskim. Starsi księża ze Świętej Góry pamiętają jej przyjazdy po
wojnie, kiedy grywała koncerty kameralne, zbierając fundusze między
innymi na odnowienie organów w bazylice. Natomiast nikt nie pamięta
stryja byłego superiora Świętej Góry.
Organizatorami jubileuszowego festiwalu – podobnie jak poprzednich – są
Kongregacja Oratorium Świętego Filipa Neri na Świętej Górze oraz
Stowarzyszenie Miłośników Muzyki Świętogórskiej im. Józefa Zeidlera.
AGNIESZKA JAKUBOWSKA
Nr 26, z dnia 2 lipca 2010 r.
Foto: NETBOX / S. Frost
<<
wstecz :: |
|
